Talooyin muhiim u ah qofka xanuunka xiiqda la nool.

-

  



Qofka la nool xiiqda (Asthma) wuxuu u baahan yahay inuu si joogto ah u maareeyo xaaladdiisa si looga hortago weerarrada xiiqda.

🫁 Talooyin caafimaad oo muhiim ah

  1. Daawooyinka si sax ah u qaado – gaar ahaan inhaler-ka laguu qoray, hana joojin adigoon la tashan dhakhtar.
  2. Baro sida inhaler-ka loo isticmaalo – isticmaalka khaldan wuxuu yareyn karaa daawada gaarta sambabada.
  3. Ka fogow waxyaabaha kiciya xiiqda, sida:
    • Qiiqa sigaarka iyo fooxa
    • Boorka iyo wasakhda hawada
    • Udugga/perfume-ka xooggan
    • Qabowga daran
    • Xayawaanka haddii ay kuu keenaan xasaasiyad
  4. La soco calaamadaha – qufac, neef-qabatin, xabadka oo ciriiri noqda iyo sanqadh marka la neefsanayo.
  5. Samee qorshe asthma action plan oo aad ku ogaan karto waxa la sameeyo marka calaamaduhu bilaabmaan.

    1. 📋 Qorshaha qofka qaba xiiqda

      Qof kasta oo asthma qaba waa inuu yeeshaa Asthma Action Plan oo uu la sameeyo xirfadle caafimaad:

      XaaladdaWaxa la sameeyo
      🟢 Cagaar – Xaalad wanaagsanCalaamado yar ama ma jiraan; sii wad daawada joogtada ah sida loo qoray.
      🟡 Jaalle – Xiiq bilaabatayQufac/xiiq/neef-qabad ayaa kordha; isticmaal daawada degdegga ah sida qorshaha dhakhtarku faray, kana fogow kiciyaha.
      🔴 Casaan – Xiiq daranNeefsashadu aad bay u adkaataa, hadalku wuu kala go'aa ama daawada degdegga ahi ma shaqaynayso; raadi gargaar caafimaad oo degdeg ah.

      🚨 Calaamadaha khatarta ah

      Haddii qofku:

      • si aad ah u neefsan kari waayo,
      • hadli kari waayo jumlado buuxa,
      • bushimaha ama wejigu buluug noqdaan,
      • jahawareero ama miyir beelo,
      • ama daawada degdegga ahi aysan waxba ka tarin,

      ha sugin—wac adeegga degdegga ah ama u gee xarun caafimaad isla markiiba.

  6. Jimicsi samee si ku habboon – haddii jimicsigu kuu kiciyo xiiqda, kala hadal dhakhtar sida loo yareeyo khatarta.
  7. Ka hortag caabuqyada neef-mareenka – gacmaha dhaq, kana fogow dadka qaba caabuqyada neef-mareenka; tallaallada lagula taliyay kala tasho xirfadle caafimaad.
  8. Booqashooyin joogto ah la samee dhakhtar si loo qiimeeyo xakamaynta xiiqda iyo daawooyinka.

🚨 Marka ay xaaladdu degdeg tahay

Haddii qofku si daran u neef-qabto, hadalka ku adkaado, bushimaha/faraha buluug noqdaan, ama inhaler-ka degdegga ahi uusan caawin, waa in gargaar caafimaad degdeg ah la raadiyaa.



@Caafimaadka


Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

CALAAMADAHA KHATARTA AH EE FAALIIGA.

-
Image
 Faaliggu waa xanuun khatar ku ah badqabka caafimaad ee maskaxda. Faaliggu waxa uu dhacaa marka maskaxdu ay dhiiggu uu ka xidhmo  80%   oo ah in ay xinjir ay xidho , 13%  uu xidid furmo oo maskaxdu wada dhiig ay noqoto. Faaliggy waa xanuun jiitama,saameyn aad u balaadhanna qofka kaga taga sida  in xubnayaasha muhiim ka ah ay shaqada gabaan ,in qofku  uu noqdo qof dhul jiif ah oo ay kusoo degdegaan dhamaan xanuunada khatarta ah sida xinjir xidha wadnaha iyo sanbabada. Todobaad ka hor  inta aanu qofku uu faalig ku dhufan calaamadahan ayuu yeeshaa:-  -  Awood la'aan xubnayaasha ah   -  Kabyuuyo dhinac ah.  - Aragtida qofka oo haydh haydh saarmo. - Qofka oo ay ku adkato in uu socdo. - Diidid iyo qofka isku dheeli tirmi waaya. Calaamadaha qofka marka faaliigu u ku dhaco lagu arko waxa ka mid ah :- - Hadalka qofka oo la fahmi waayo. - Dhinac oo  shaqada gaba lug iy gacan . - Gariir aan kale joogsi lahayn. - Gacan iyo l...
Read more

MAXAA DHAAWICI KARA CAAFIMAADKA KELYAHA.

-
Image
Heerka shaqo ee kelyaha (renal function) waxaa saameyn kara dhowr qodob.  1. Cudurada Kelyaha Chronic Kidney Disease (CKD): Xaalad joogto ah oo sababi karta hoos u dhac ku yimaada shaqada kelyaha. Acute Kidney Injury (AKI): Dhaawac degdeg ah oo kelyaha keena hoos u dhac ku yimaada shaqada. 2. Diabetes Diabetes Mellitus: Heerarka sare ee sonkorta dhiigga waxay dhaawici karaan unugyada kelyaha, sababi kara CKD. 3. Cadaadiska Dhiigga Hypertension: Cadaadiska dhiigga oo sarreeya wuxuu keeni karaa dhaawac kelyaha ah. 4. Cuntada Dhaawacyo Cuntada: Cuntooyinka hodanka ku ah sodium ama protein sare waxay saameyn karaan shaqada kelyaha. 5. Dawooyinka Dawooyinka Nephrotoxic: Dawooyinka sida non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), antibiotics, iyo qaar ka mid ah daawooyinka chemotherapy waxay dhaawici karaan kelyaha. 6. Cudurada Kale Cudurada Autoimmune: Cudurada sida lupus erythematosus systemic (SLE) iyo vasculitis waxay saameyn karaan shaqada kelyaha....
Read more

CARUURTA IYO IRON-TA DHIIGA OO KU YARAATA.

-
Image
Iron ta dhiiga oo yaraataa waxa ay ilmaha ku keentaa samayn,koritaanka oo hoos udhaca,waxa ay ilmaha ku keentaa dhiig la'aan. Iron waa nafaqo taas oo uu ilmuhu uu ubaahan yahay si uu :     - Ukoro.    - Maskax-ahaan horumaro garaadkiisu. Maxay muhiim ugu tahay ilmaha IRON-TU? Iron tu waxa ay ka caawisaa oxygen in ay kadhaqaaqdo sanbabada una gaadho jidhka inta kale. Muruqyada iron waxa ay ka caawisaa in oxygen-ta in ay isticmaalaan sidoo kale ay kaydsadaan , si muruqyadu ay u koraan uweynaadaan. Ilmaha aan IRON ku filan helin waa mid muruqyo aan awood lahayn leh,taas waxa ay ku hogaaminaysaa dhiig la'aan. Xaddi intee oo iron ah ayuu ilmuhu uu u baahan yahay? Ilmuhu waxa uu dhashaa iyada oo iron tu ku kaydsan tahay jidhkiisa.cuntada iyo fiitamiinada uu helayo waxa ay unoqonaysaa shiidaal si uu degdeg ugu koro sidoo kale heerarka da' ahan jidh ahaan u kale gudbo. Age group Recommended amount of iron a day 7 - 12 months 11 mg 1 - 3 years 7 mg 4 - 8 years 10 mg 9 - 13 ye...
Read more