Posts

WARBIXIN KOOBAN OO KU SAABSAN DHIIKARKA.

Image
Dhiig-karku waa xaalad uu dhiiggu si xoog leh ugu socdo xididdada dhiigga, taas oo kordhisa cadaadiska dhiigga (blood pressure). 2) Calaamado ma keeni karaa? Dad badan calaamad ma dareemaan (waa tan ugu khatarta badan). Mararka qaar waxaa dhici karta: Madax-xanuun. Dawakhaad. Aragga oo dhiba. Neef-qabatin ama wareer. Lalabbo (mararka qaarkood). 3) Maxaa keena? Waxyaabo keeni kara ama kordhin kara khatarta: Cunto cusbo badan Cayil (dheri/miisaan badan) Jimicsi la’aan Sigaar iyo khamri Cadaadis maskaxeed (stress) Da’ sii kordhaysa Taariikh qoys (family history) Sonkorow iyo kelyaha oo aan sifiican u shaqaynayn. 4) Maxaa khatar u ah? Haddii dhiig-karka la daaweyn waayo, wuxuu dhaawici karaa: Wadnaha (wadne xanuun, wadne qabad). Maskaxda (stroke). Kelyaha. Indhaha (dhibaato muuqasho). Xididdada dhiigga. 5) Sidee loo ogaadaa? Waxaa lagu ogaadaa cabir cadaadiska dhiigga (tensimeter). Badanaa waxay u baahan kartaa in la cabbiro maalmo kala duwan si loo xaqi...

Ebola.

Image
  AFRICA CDC. Waxa ay sheegtay in dib loo arkay bukaano qaba xanuunka Ebola. Fayraska Ebola waa jeermis halis ah oo sababa xanuun dilaa ah oo loo yaqaano qandhada dhiig-baxa ee Ebola. Wuxuu si degdeg ah uga gudbaa qofka qaba xanuunka oo la taabto ama la xiriirta dareerayaasha jirkiisa, wuxuuna si weyn u waxyeeleeyaa xubnaha jirka. Cudurku wuxuu si gaar ah caan uga yahay qaaradda Afrika, waxaana lagu gartaa calaamadaha hoos ku xusan: + Qandho aad u daran iyo daal badan. + Murqo xanuun, madax xanuun, iyo dhuun xanuun.Lalabo, matag, iyo shuban.Xaaladaha daran, waxaa dhaca dhiig-bax gudaha iyo dibadda ah oo ka yimaada meelo badan oo jirka ah. Ebola virus disease soo laba kaclayntiisa (dib u faafiddiisa marar badan) waxaa sababa dhowr arrimood oo isku biira. Kuwa ugu waaweyn waa: + Xiriirka dhow ee dadka iyo xayawaanka duurjoogta. + Fayraska Ebola wuxuu asal ahaan ka yimaadaa xayawaanno sida fiidmeerta qaar. + Marka dadka ay taabtaan ama cunaan xayawaan cudurka sida ama dhintay, fayrask...

Hurdada iyo maskaxda.

Image
  Hurdadu jirka iyo maskaxda waxay ka ilaalisaa dhibaatooyin badan oo caafimaad. Hurdo fiican waxay muhiim u tahay qof kasta, carruur iyo waayeelba. Waxyaabaha hurdadu ka ilaaliso waxaa ka mid ah: 🧠 Daalka maskaxda iyo hilmaanka Hurdadu waxay maskaxda ka caawisaa xasuusta iyo feejignaanta. ❤️ Cudurrada wadnaha iyo dhiig karka Hurdo yari waxay kordhin kartaa cadaadiska dhiigga iyo culayska wadnaha. 😟 Walbahaarka iyo niyad-jabka Qofka si fiican u seexda wuxuu leeyahay deganaan maskaxeed oo wanaagsan. 🦠 Difaac jirka oo daciifa Hurdo fiican waxay xoojisaa nidaamka difaaca jirka si uu uga hortago cudurrada. ⚖️ Miisaan kordhid xad dhaaf ah Hurdo yari waxay kordhin kartaa gaajada iyo cunista sonkor badan. 🚗 Shilal iyo khaladaad badan Daalka hurdada la’aanta wuxuu yareeyaa feejignaanta qofka. 💪 Murqo daal iyo soo kabasho gaabis ah Jirku inta badan hurdada ayuu isku dayactiraa. Dadka waaweyn badanaa waxay u baahan yihiin: 🛌 7–9 saacadood oo hurdo ah habeenk...

Tallaalka iyo faaiidooyinka caafimaad ee caruurtu ay ka hesho.

Image
  Tallaalku (vaccination) waa mid ka mid ah hababka ugu muhiimsan ee lagu ilaaliyo caafimaadka carruurta. Waxa uu ka hortagaa cudurro halis ah oo hore u sababi jiray dhimasho iyo naafo badan. Halkan waxaa ku yaal faa’iidooyinka ugu waaweyn ee tallaalku u leeyahay ilmaha: 1. Ka hortagga cudurrada halista ah Tallaalku wuxuu ilmaha ka difaacaa cudurro sida jadeeco , dabaysha (polio) , iyo qaaxo , kuwaas oo sababi kara dhibaatooyin culus ama xitaa dhimasho. 2. Xoojinta difaaca jirka Tallaalku wuxuu barayaa jirka ilmaha sida uu ula dagaallamo jeermiska, isagoo abuuraya difaac dabiici ah oo waara. 3. Ka hortagga faafitaanka cudurrada Marka carruur badan la tallaalo, cudurradu si fudud uma faafaan bulshada dhexdeeda. Tani waxay ilaalisaa xitaa kuwa aan weli la tallaalin. 4. Yaraynta khatarta dhibaatooyinka mustaqbalka Cudurro badan oo laga hortagi karo tallaalka waxay keeni karaan dhibaatooyin joogto ah sida naafonimo, maqalka oo luma, ama maskaxda oo dhaawacma. 5. Badbaadinta no...

𝗠𝗘𝗧𝗙𝗢𝗥𝗠𝗜𝗡 𝗗𝗮𝘄𝗼 𝗠𝘂𝗰𝗷𝗶𝘀𝗼 𝗔𝗵 𝗠𝗮 𝗧𝗮𝗵𝗮𝘆?

Image
𝗠𝗘𝗧𝗙𝗢𝗥𝗠𝗜𝗡 𝗗𝗮𝘄𝗼 𝗠𝘂𝗰𝗷𝗶𝘀𝗼 𝗔𝗵 𝗠𝗮 𝗧𝗮𝗵𝗮𝘆? Metformin, waa dawo ka mid ah, dawooyinka xanuunka macaanka, ee afka la ga qaatto, inta badanna, loo isticmaallo daweynta nooca 2aad ee xanuunka macaanka, si loo xakameeyyo sonkorta dhiigga. Dawadani, marka macaan la soo hadal qaado, waa midda koowaad, ee maskaxda ku soo dhacda, wakhti aad u dheerna, loo isticmaalayey, daweynta macaanka. Metformin, marka la ga tago, isticmaalkeeda baahsan, ee daweynta nooca 2aad ee macaanka; sidoo kale, mararka qaar, daweynta xaallado kale, sida polycystic ovary syndrome (PCOS), iyana waa loo isticmaallaa. Dawadani, guud ahaan, waa mid kharash yar, isticmaalkeedu fudud yahay, bukaanku na xammili karo. 𝗠𝗲𝗸𝗮𝗮𝗻𝗶𝗶𝘀𝗮𝗺𝗸𝗮 𝗦𝗵𝗮𝗾𝗮𝗱𝗲𝗲𝗱𝗮 Dhibaattooyinka caaffimaad, ee diabetes, prediabetes, sonkorta qarsoon, iska-caabbinta insulin ta (insulin resistance); mushkiladda u gu weynni, ma aha insulin soo-saaris la'aanta pancreas ka, balse waa jidhka oo iska-caabbin ka la hor-taga...

XASAASIYADDA LAABTA(ALLERGIC ASTHMA)

Image
  Xasaasiyada laabta ( Allergic Asthma ) waa marka hab-dhiska difaaca jidhku uu si xooggan uga fal-celiyo walxo caadi ah oo deegaanka ku jira, taas oo keenta in marin-haweedka sambabadu ay bararaan oo ay cidhiidhi noqdaan. Calaamadaha Lagu Garto. Calaamadaha xasaasiyada laabta waxay badanaa soo baxaan marka qofku la kulmo waxyaabaha uu xasaasiyada ku leeyahay, waxaana ka mid ah:   Neefta oo adkaata:  Qofka oo dareema in hawo ku filan ay ka maqan tahay. Cidhiidhi laabta ah:  Dareen ah in feeraha wax ku cadaadinayaan. Hiinraag:  Sawaxan ama foodhi soo baxda marka la neefsanayo. Qufac:  Badanaa qufac qalalan oo kordha habeenkii ama aroortii hore. Waxyaabaha Kiciya (Triggers)   Xasaasiyada laabta waxaa inta badan kiciya walxaha soo socda:   Boodhka iyo siigada:  Gaar ahaan caarada boodhka ee ku jirta guryaha. Dhogorta xayawaanka:  Sida bisadaha iyo eyda. Manka (Pollen):  Waxyaabaha ka soo baxa dhirta iyo cowska xilliyada qaarkood. Isbed...

INAAD SUBAGA DHIIGA AAD EEGTO MAXAY MUHIIM U TAHAY?

Image
  Hubinta subagga dhiigga  waa arrin aad muhiim u ah si loo ilaaliyo caafimaadka guud ee jidhka, gaar ahaan wadnaha iyo xididdada dhiigga. Sababta ugu weyn ee loo hubiyo waa in heerka sare ee subagga dhiiggu (LDL) uu ku dhici karo qofka isagoon lahayn wax calaamado ah ilaa xaaladdu ka sii darto . Kahortagga Xanuunada Wadnaha iyo Xididdada:  Subagga dhiigga oo sarreeya (gaar ahaan LDL ama "subagga xun") wuxuu ku ururaa darbiyada halbowlayaasha, taasoo keenta in ay adkaadaan ama xirmaan. Tani waxay u horseedi kartaa wadne xanuun (heart attack) ama istaroog (stroke). Ogaanshaha Xaaladda Adigoo aan Calaamado dareemayn:  Dad badan ma ogaadaan inay qabaan kolestarool sare sababtoo ah  ma keeno wax calaamado ah . Baaritaanka dhiigga ayaa ah habka kaliya ee lagu ogaan karo. La socodka Halbowlayaasha:  Waxaa muhiim ah in la hubiyo heerka  HDL (subagga wanaagsan)  oo nadiifiya halbowlayaasha iyo  LDL (subagga xun)  oo keena xannibaadda. Hagidda No...