Caafimaadka

  Dhiigarka ayaa asiiba 1-8 da'da dhexe ee 20--40,iyada oo ayna muuqan wax calaamad ah ,taas oo noqon karta khatar soo wajahda wadnaha. Celceliska cadaadiska dhiiga waa in uu ahaado 120/80mmhg. Waxyaabaha sababaya in cadaadiska dhiigu uus areeyo waxa ka mid ah. 1. Qaab nololeedka oo isbedela,sida:              - Hurdada oo aan ku filnayn.              - Jimicsi yari soo wajahda.              - Isticmaalka caffeine ta sida bunka iyo shaaha oo badan. 2. Miisaanka badan. 3. Balwadaha kale duwan oo kor uqaada cadaadiska dhiiga. 4. Xanuunada jiitama sida macaanka,beer subagga. 5. Hadii qoyskiisu ay leeyihiin dhiikar,30% halis ayuu isna ugu jiraa. Maxaa lagaga hortagi karaa? - Is cabir hadii aad dareentid madax-xanuun daran,margi xanuun,qaraaca wadnaha oo xoog u qaraacma,hurdo yari,barar lugaha ah... -  Jimicsi joogto 150 daqiiqo isku gaynta usbuuci. -  Balwadaha kale duwan ...

   Daryeel joogto ah ,Dhiig fiican oo soo gaadha lugaha, maqaar badqaba,Ka hortaga xanuunada lugaha ee jiitama,badqabka xididada iyo ka hortagga xanuunada lugaha soo gaadha,waa mid wakhti walba ay ubaahan yihiin lugaheenu. Daryeelka lugaha ayaa muhiim u ah caafimaadka guud ee jidhka, sababtoo ah lugaha ayaa ah aasaaska dhaqdhaqaaqa iyo fadhiga jidhka. sababaha ugu muhiimsan ee loo daryeelo lugaha: Wareegga dhiigga:  Lugaha, gaar ahaan muruqyada kubka, waxay u shaqeeyaan sidii "wadnaha labaad" oo kale, iyagoo dhiigga ka soo qaada qaybaha hoose ee jidhka kuna soo celiya wadnaha. Caafimaadka xididdada:  Daryeelka lugaha waxay ka hortagtaa dhaawaca xididdada dhiigga iyo cidhiidhiga, kuwaas oo khatar ku ah wadna xanuunka, gaar ahaan marka la gaaro da'da weyn. Dhaqdhaqaaqa:  Lugaha oo la daryeelo waxay sahlaysaa socodka iyo dhaqdhaqaaqa maalinlaha ah, taas oo lagama maarmaan u ah caafimaadka guud iyo fogaanshaha cayilka. Xakamaynta sonkorowga:  Daryeelka lugaha a...

Da'ahaan marka la eegayo ilmuhu marka uu dhasho ilaa inta uu ka qaan gaadhayo ,waxa uu dhex mushaaxaa wakhti adag oo soo wajaha hab-difaaca jidhkiisa. Xanuunada faafa iyo xanuunada aan faafin waa cadow curyaamiya koritaanka ilmaha. Ilmuhu si uu u sameeyo koritaan jidh ahaan iyo maskax ahaan waxa uu u baahan yahay in qorshe-qoys laga yeesho. Waallidku waa in ayna iska indho tirin badqabka ilmaha iyo daryeelkiisa maskax ahaan iyo jidh ahaan. Qodobada muhiim ka u ah walidka in ilmaha ay ka yeeshaan waxa ka mid ah:- - In waalidku uu qorsheeyo ilmaha nadaafadiisa iyo siduu u bari lahaa inta aas aaska ah. - In waalidku uu qorsheeyo ilmaha qaab cuntooyinkiisa da'da uu jiro ,ilmaha in aan waxwalba lasiin meel walba oo uu joogo. - Cuntooyinka ilmaha in la nidaamiyo xiliyada ay jiraan xanuunada,xiliyada ilmuhu imtixaanada ku jiro iyo xiliyada jimicsiga. - Ilmaha waxbarashadiisa in laga warhayo,laga bilaabo guriga marka uu kabaxayo ilaa dugsiga ,si ilmo nadiif ah,maskax ahaan badqaba diy...

  Dadka la nool xanuunada jiitama (chronic illnesses)  badanaaba waxay u baahan yihiin  protein ka badan  qofka caadiga ah si ay u ilaaliyaan murqaha, u xoojiyaan difaaca jidhka, una dedejiyaan bogsashada unugyada. Xaddiga Protein-ka ee lagu taliyo: Dadka Waaweyn ee Caadiga ah:  Waxay caadiyan u baahan yihiin  0.8 garaam  oo protein ah kiilogaraam kasta oo miisaankooda ah ( ). Dadka la nool Xanuunada Jiitama:  Waxaa badanaa lagula taliyaa inta u dhaxaysa  1.2 ilaa 1.5 garaam  kiilogaraamkii ( ). Tusaale ahaan: Haddii qofku miisaankiisu yahay  , wuxuu u baahan karaa inta u dhaxaysa   ilaa   garaam oo protein ah maalintii. Xaaladaha Gaarka ah (Kelyaha):  Dadka qaba xanuunka kelyaha ee aan weli bilaabin sifaynta (dialysis) ayaa laga yaabaa inay u baahdaan inay  yareeyaan  protein-ka ( ) si aysan kelyaha culays ugu kordhin. Si kastaba ha ahaatee, marka sifayntu bilaabato, baahida protein-ku mar kale ay...

  Oximeter‑ku waa qalab caafimaad oo lagu cabbiro heerka ogsijiinta ee dhiigga (oxygen saturation) iyo garaaca wadnaha (pulse rate). Markaad farta saarto, wuxuu isticmaalayaa iftiin gaar ah si uu u ogaado inta ogsijiin ah ee ku jirta unugyada dhiigga cas. Natiijada waxaa lagu muujiyaa boqolkiiba (tusaale: 98%), taas oo tilmaamaysa sida sambabadu u gudbinayaan ogsijiinta. Waa muhiim guriga in uu yaalo hadii xanuunadan qof ka mid ah qoysku uu leeyahay:- - Xanuunada ku dhaca hawa mareenka. - Xiiqda. - Dhaxanta(T.B). - - Xanuunada wadnaha. - Xanuunka faaliiga. - Bukaanada guryaha jiifa. - Dadka hurdada dareema neefqabatow,badanaa waa dadka miisaankoodu badanyahay. Sideed u isticmaalaysaa? 1.Qalabka yar ee oximeter ka soo qaado. 2.Qalabka shid. 3. Farta murtisada u gali. 4. Heerka oxygen ta waxa ku dul qoran spo2 hoosteeda akhri tirada ku qoran. 5. Sidoo kale pulse rate qaraaca wadnaha akhri tirada ku hoos qoran. Tiradan maxa ay ka turmaysaa? SPO2(saturation of periphe...