Posts

Ogaysiis ,CAAFIMAADKA BULSHADA.

Image
Ogaysiis! Xilligan roobabka, waxa kordha cudurka shuban-biyoodka (acute watery diarrhea), gaar ahaan carruurta yaryar, kaas oo si fudud u sababi kara fuuqbax halis ah haddii aan si habboon loo maareyn. Waxaan bulshada si xushmad leh u xasuusinaynaa in ka hortaggu ka wanaagsan yahay daaweynta mar kasta. Waxyaabaha aad samayn karto si aad uga hortagto cudurkan adiga iyo qoyskaagaba waxa ka mid ah cabitaanka biyo nadiif ah oo la karkariyey ama la sifeeyey, gacmahana si joogto ah ugu maydh saabuun iyo biyo, gaar ahaan ka hor cuntada iyo kadib isticmaalka musqusha.  Sidoo kale, ilaali nadaafadda cuntada, kana fogow cuntooyinka bannaanka yaalla ee aan la hubin nadaafaddooda. Haddii ilmuhu bilaabo shuban, si degdeg ah ugu bilow ORS iyo zinc , hana joojin naas-nuujinta ama cuntada . Si kastaba ha ahaatee, ka fogow cuntooyinka culus ee saliidda leh ama shiilan, maadaama ay sii kordhin karaan shubanka isla markaana ay horseedi karaan fuuqbax.  Badalkeeda sii ilmaha cunto fudud oo sahl...

HOTEL-LADU SIDEE AYEY UGA QAYB-QAADAN KARAAN BADQABKA CAAFIMAADKA BULSHADA?

Image
 Kor u qaadista badqabka caafimaad ee hotelada waa arrin muhiim u ah ilaalinta martida, shaqaalaha, iyo sumcadda ganacsiga. Waxaa jira dhowr tallaabo oo wax ku ool ah oo lagu gaari karo: 1. Nadaafad joogto ah oo heer sare ah Nadiifinta maalinlaha ah ee qolalka, jikada, iyo meelaha guud. Isticmaalka jeermis-dileyaal si loo yareeyo faafidda cudurrada sida COVID-19 iyo Influenza . 2. Tababarka shaqaalaha Shaqaalaha waa in la baro nadaafadda shaqsiga (gacmo-dhaqid, xirashada qalabka ilaalinta). Wacyigelin ku saabsan sida loo maareeyo xaaladaha caafimaad ee degdegga ah. 3. Kormeer caafimaad oo joogto ah Baaritaan caafimaad oo lagu sameeyo shaqaalaha, gaar ahaan kuwa cuntada diyaariya. Ka hortagga cudurrada faafa sida joonisyada kale duwan ee beerka ku dhaca iyo xanuunka HIV/AIDS. 4. Badqabka cuntada. Hubinta in cuntada si nadiif ah loo diyaariyo loona kaydiyo. Ka hortagga sumowga cuntada iyo cudurrada sida Foodborne illness . 5. Hawo-qaadasho wanaagsan I...

Mantag iyo shuban.

Image
  Matagga (hunqaacada) iyo shubanka (marka ay si lama filaan ah biyo u noqoto saxarada ama socodka caloosha) waa calaamado lagu garto xanuunno badan, oo ay ku jiraan kuwa aan la is qaadsiin karin. Caadi ahaan, waxaa sababi kara faayrus ama bakteeriyo (jeermis) cuntada ku jira ama cunto aysan “oggoleyn” caloosha (oo aad u geedeysan, aad u culus, ama ah cunto cusub). Matagga waxa kale oo keeni kara xannibaad ku dhacda saxarada (mindhicirrada). Mataggu badanaa wuxuu ku joogsadaa 6 ilaa 24 saac. Xanuunka faayruska, shubankiisu wuxuu badanaa bilowdaa 8 ilaa 12 saac ka dib bilowga matagga oo waxa uu socdaa 5 ilaa 7 maalmood. Matagga iyo shubanku waxay keeni karaan fuuqbixid (noqosho ah "qalleylka gudaha"), oo waxay keeni karaan khatar. Marka uu ilmuhu yar yahay, si dhakhso ah ayuu fuuqbaxu ugu dhici karaa. Sidee baan ilmaha ugu daryeelayaa guriga? La soco calaamadaha fuuqbaxa. Haddii ilmuhu yeesho calaamadaha fuuqbaxa, taleefan u dir dhakhtarka. Calaamado ah fuuqbixid dhexdhexaad a...

Vitamin qofka macaanka leh aanu ka maarmayn.

Image
  Vitamin B12 waxay faa'iidooyin waaweyn u leedahay qofka qaba xanuunka macaanka (sonkorowga), gaar ahaan ka hortagga iyo daaweynta dhibaatooyinka neerfaha ee ka dhasha sonkorowga muddada dheer.   Waa kuwan qaababka ay u caawiso: Difaaca iyo Dayactirka Neerfaha (Nervous System):  Macaanka muddada dheer wuxuu dhaawacaa neerfaha, taasoo keenta kabuubyo, gariir, iyo dareen-la'aan gacmaha iyo lugaha ah (diabetic neuropathy). Vitamin B12 waxay caawisaa in neerfahaa dhaawacmay ay dib u soo kabtaan, dareenkana uu soo laabto. Dhimista Kabuubyada iyo Xanuunka:  Waxay yaraysaa dareenka kabuubyada iyo xanuunka faraha iyo cagaha ku dhaca ee dadka macaanka leh. Caawinta Dadka Qaata Daawooyinka Metformin:  Dadka macaanka leh ee isticmaala daawada  Metformin  waxay halis ugu jiraan yaraanta Vitamin B12, sababtoo ah daawada ayaa yareysa nuugista fitamiinkan. Qaadashada B12 waxay buuxisaa baahidaas. Soo saarista Tamarta:  Waxay ka caawisaa jidhka inuu cuntada u be...

Blood pressure(Cadaadiska dhiiga oo sareeya)xilliga dhalinyarnimada.

Image
  Dhiigarka ayaa asiiba 1-8 da'da dhexe ee 20--40,iyada oo ayna muuqan wax calaamad ah ,taas oo noqon karta khatar soo wajahda wadnaha. Celceliska cadaadiska dhiiga waa in uu ahaado 120/80mmhg. Waxyaabaha sababaya in cadaadiska dhiigu uus areeyo waxa ka mid ah. 1. Qaab nololeedka oo isbedela,sida:              - Hurdada oo aan ku filnayn.              - Jimicsi yari soo wajahda.              - Isticmaalka caffeine ta sida bunka iyo shaaha oo badan. 2. Miisaanka badan. 3. Balwadaha kale duwan oo kor uqaada cadaadiska dhiiga. 4. Xanuunada jiitama sida macaanka,beer subagga. 5. Hadii qoyskiisu ay leeyihiin dhiikar,30% halis ayuu isna ugu jiraa. Maxaa lagaga hortagi karaa? - Is cabir hadii aad dareentid madax-xanuun daran,margi xanuun,qaraaca wadnaha oo xoog u qaraacma,hurdo yari,barar lugaha ah... -  Jimicsi joogto 150 daqiiqo isku gaynta usbuuci. -  Balwadaha kale duwan ...

Lugahaagu waxa ay u baahan yihiin daryeel!

Image
   Daryeel joogto ah ,Dhiig fiican oo soo gaadha lugaha, maqaar badqaba,Ka hortaga xanuunada lugaha ee jiitama,badqabka xididada iyo ka hortagga xanuunada lugaha soo gaadha,waa mid wakhti walba ay ubaahan yihiin lugaheenu. Daryeelka lugaha ayaa muhiim u ah caafimaadka guud ee jidhka, sababtoo ah lugaha ayaa ah aasaaska dhaqdhaqaaqa iyo fadhiga jidhka. sababaha ugu muhiimsan ee loo daryeelo lugaha: Wareegga dhiigga:  Lugaha, gaar ahaan muruqyada kubka, waxay u shaqeeyaan sidii "wadnaha labaad" oo kale, iyagoo dhiigga ka soo qaada qaybaha hoose ee jidhka kuna soo celiya wadnaha. Caafimaadka xididdada:  Daryeelka lugaha waxay ka hortagtaa dhaawaca xididdada dhiigga iyo cidhiidhiga, kuwaas oo khatar ku ah wadna xanuunka, gaar ahaan marka la gaaro da'da weyn. Dhaqdhaqaaqa:  Lugaha oo la daryeelo waxay sahlaysaa socodka iyo dhaqdhaqaaqa maalinlaha ah, taas oo lagama maarmaan u ah caafimaadka guud iyo fogaanshaha cayilka. Xakamaynta sonkorowga:  Daryeelka lugaha a...