Caafimaadka

  Ardaydu waxay door weyn ka qaadan karaan ka hortagga xanuunnada faafa iyagoo raacaya tallaabooyinkan: Gacmaha si joogto ah u dhaqid – Ku dhaq saabuun iyo biyo ugu yaraan 20 ilbiriqsi, gaar ahaan ka hor cuntada iyo ka dib musqusha.                                                                                                                             Nadaafadda shakhsiga ah ilaalin – Qubays joogto ah, xirashada dhar nadiif ah, iyo ilaalinta nadaafadda jirka.                                                          ...

Si loo kordhiyo rabitaanka cuntada ee ilmaha (appetite), waxaa muhiim ah in la raaco habab dabiici ah oo dhiirigelinaya reerka oo dhan, beddelkeeda in ilmaha lagu khasbo cuntada. Khasabku wuxuu keenaa in ilmuhu sii naco cuntada. Hababka lagu sixi karo cuntada ilmaha waxa ka mid ah: 1. Samee Saacad iyo Nidaam Go'an Cunto xilliyo go'an: Sii ilmaha 3 cunto oo waaweyn iyo 2 fudud (snacks) maalin kasta, kuwaas oo isku saacad ah. Jooji fududeynta daqiiqad kasta: Ha siin ilmaha buskut, nacnac, ama casiir saacad ka hor cuntada rasmiga ah. Tani waxay dhumisaa gaajada. 2. Iska Yaree Cabitaanka Badan ee Caanaha iyo Casiirka Xaddid caanaha: Carruurta da'doodu ka sarreyso 1 sano oo cabta caano badan (ka badan 2-3 koob maalintii) badanaa ma cunaan cunto adag sababtoo ah caanuhu waxay ka buuxiyaan caloosha. Biyaha kaliya xilliga cuntada: Sii ilmaha biyo yar xilliga uu cuntada cunayo, hana siin casiir macaan oo dhab u dharginaya. 3. Ka Dhig Cuntada Mid Soo Jiidasho Leh Midabyo kala duw...

Dhiig-karku waa xaalad uu dhiiggu si xoog leh ugu socdo xididdada dhiigga, taas oo kordhisa cadaadiska dhiigga (blood pressure). 2) Calaamado ma keeni karaa? Dad badan calaamad ma dareemaan (waa tan ugu khatarta badan). Mararka qaar waxaa dhici karta: Madax-xanuun. Dawakhaad. Aragga oo dhiba. Neef-qabatin ama wareer. Lalabbo (mararka qaarkood). 3) Maxaa keena? Waxyaabo keeni kara ama kordhin kara khatarta: Cunto cusbo badan Cayil (dheri/miisaan badan) Jimicsi la’aan Sigaar iyo khamri Cadaadis maskaxeed (stress) Da’ sii kordhaysa Taariikh qoys (family history) Sonkorow iyo kelyaha oo aan sifiican u shaqaynayn. 4) Maxaa khatar u ah? Haddii dhiig-karka la daaweyn waayo, wuxuu dhaawici karaa: Wadnaha (wadne xanuun, wadne qabad). Maskaxda (stroke). Kelyaha. Indhaha (dhibaato muuqasho). Xididdada dhiigga. 5) Sidee loo ogaadaa? Waxaa lagu ogaadaa cabir cadaadiska dhiigga (tensimeter). Badanaa waxay u baahan kartaa in la cabbiro maalmo kala duwan si loo xaqi...

  AFRICA CDC. Waxa ay sheegtay in dib loo arkay bukaano qaba xanuunka Ebola. Fayraska Ebola waa jeermis halis ah oo sababa xanuun dilaa ah oo loo yaqaano qandhada dhiig-baxa ee Ebola. Wuxuu si degdeg ah uga gudbaa qofka qaba xanuunka oo la taabto ama la xiriirta dareerayaasha jirkiisa, wuxuuna si weyn u waxyeeleeyaa xubnaha jirka. Cudurku wuxuu si gaar ah caan uga yahay qaaradda Afrika, waxaana lagu gartaa calaamadaha hoos ku xusan: + Qandho aad u daran iyo daal badan. + Murqo xanuun, madax xanuun, iyo dhuun xanuun.Lalabo, matag, iyo shuban.Xaaladaha daran, waxaa dhaca dhiig-bax gudaha iyo dibadda ah oo ka yimaada meelo badan oo jirka ah. Ebola virus disease soo laba kaclayntiisa (dib u faafiddiisa marar badan) waxaa sababa dhowr arrimood oo isku biira. Kuwa ugu waaweyn waa: + Xiriirka dhow ee dadka iyo xayawaanka duurjoogta. + Fayraska Ebola wuxuu asal ahaan ka yimaadaa xayawaanno sida fiidmeerta qaar. + Marka dadka ay taabtaan ama cunaan xayawaan cudurka sida ama dhintay, fayrask...

  Hurdadu jirka iyo maskaxda waxay ka ilaalisaa dhibaatooyin badan oo caafimaad. Hurdo fiican waxay muhiim u tahay qof kasta, carruur iyo waayeelba. Waxyaabaha hurdadu ka ilaaliso waxaa ka mid ah: 🧠 Daalka maskaxda iyo hilmaanka Hurdadu waxay maskaxda ka caawisaa xasuusta iyo feejignaanta. ❤️ Cudurrada wadnaha iyo dhiig karka Hurdo yari waxay kordhin kartaa cadaadiska dhiigga iyo culayska wadnaha. 😟 Walbahaarka iyo niyad-jabka Qofka si fiican u seexda wuxuu leeyahay deganaan maskaxeed oo wanaagsan. 🦠 Difaac jirka oo daciifa Hurdo fiican waxay xoojisaa nidaamka difaaca jirka si uu uga hortago cudurrada. ⚖️ Miisaan kordhid xad dhaaf ah Hurdo yari waxay kordhin kartaa gaajada iyo cunista sonkor badan. 🚗 Shilal iyo khaladaad badan Daalka hurdada la’aanta wuxuu yareeyaa feejignaanta qofka. 💪 Murqo daal iyo soo kabasho gaabis ah Jirku inta badan hurdada ayuu isku dayactiraa. Dadka waaweyn badanaa waxay u baahan yihiin: 🛌 7–9 saacadood oo hurdo ah habeenk...

  Tallaalku (vaccination) waa mid ka mid ah hababka ugu muhiimsan ee lagu ilaaliyo caafimaadka carruurta. Waxa uu ka hortagaa cudurro halis ah oo hore u sababi jiray dhimasho iyo naafo badan. Halkan waxaa ku yaal faa’iidooyinka ugu waaweyn ee tallaalku u leeyahay ilmaha: 1. Ka hortagga cudurrada halista ah Tallaalku wuxuu ilmaha ka difaacaa cudurro sida jadeeco , dabaysha (polio) , iyo qaaxo , kuwaas oo sababi kara dhibaatooyin culus ama xitaa dhimasho. 2. Xoojinta difaaca jirka Tallaalku wuxuu barayaa jirka ilmaha sida uu ula dagaallamo jeermiska, isagoo abuuraya difaac dabiici ah oo waara. 3. Ka hortagga faafitaanka cudurrada Marka carruur badan la tallaalo, cudurradu si fudud uma faafaan bulshada dhexdeeda. Tani waxay ilaalisaa xitaa kuwa aan weli la tallaalin. 4. Yaraynta khatarta dhibaatooyinka mustaqbalka Cudurro badan oo laga hortagi karo tallaalka waxay keeni karaan dhibaatooyin joogto ah sida naafonimo, maqalka oo luma, ama maskaxda oo dhaawacma. 5. Badbaadinta no...