Siyaabaha aad u kordhin kartid cunto qaadashada caruurta.

-





Si loo kordhiyo rabitaanka cuntada ee ilmaha (appetite), waxaa muhiim ah in la raaco habab dabiici ah oo dhiirigelinaya reerka oo dhan, beddelkeeda in ilmaha lagu khasbo cuntada. Khasabku wuxuu keenaa in ilmuhu sii naco cuntada.



Hababka lagu sixi karo cuntada ilmaha waxa ka mid ah:
1. Samee Saacad iyo Nidaam Go'an
  • Cunto xilliyo go'an: Sii ilmaha 3 cunto oo waaweyn iyo 2 fudud (snacks) maalin kasta, kuwaas oo isku saacad ah.
  • Jooji fududeynta daqiiqad kasta: Ha siin ilmaha buskut, nacnac, ama casiir saacad ka hor cuntada rasmiga ah. Tani waxay dhumisaa gaajada.
2. Iska Yaree Cabitaanka Badan ee Caanaha iyo Casiirka
  • Xaddid caanaha: Carruurta da'doodu ka sarreyso 1 sano oo cabta caano badan (ka badan 2-3 koob maalintii) badanaa ma cunaan cunto adag sababtoo ah caanuhu waxay ka buuxiyaan caloosha.
  • Biyaha kaliya xilliga cuntada: Sii ilmaha biyo yar xilliga uu cuntada cunayo, hana siin casiir macaan oo dhab u dharginaya.
3. Ka Dhig Cuntada Mid Soo Jiidasho Leh
  • Midabyo kala duwan: U diyaari cuntada si qurux badan oo leh midabyo soo jiidasho leh (sida khudaarta cagaaran, dabocase cas, iyo bariis ama baasto).
  • Goynta cuntada: U jarjar cuntada qaabab kala duwan oo xiiso leh (sida xiddigo ama wareeg) si uu u xiiseeyo.
4. Dhiirigeli Dhaqdhaqaaqa Jidhka
  • Ciyaarta dibadda: Ilmaha u ogolaado inuu ordo, ciyaaro, ama socdo ka hor xilliga cuntada. Dhaqdhaqaaqu wuxuu gubaa tamarta, wuxuuna kordhiyaa gaajada dabiiciga ah.
5. Beddel Jawi Cuntada
  • Wada cuna reerka: Carruurtu waxay ku daydaan dadka waaweyn. Markay arkaan waalidka iyo walaalaha oo si farxad leh u cunaya cuntada, iyaguna way cuni doonaan.
  • Demi shaashadaha: Iska jiri in ilmaha la siiyo telefoon ama TV marka uu cuntada cunayo. Tani waxay mashquulinaysaa maskaxda, mana baranayo inuu dareemo dheregga iyo gaajada.
6. Sii Cuntooyin Leh Tamar iyo Nafaqo Sare
  • Haddii ilmuhu yahay mid cunto yar, sii cuntooyin mugoodu yar yahay laakiin nafaqadoodu sarreyso sida:
    • Avocado.
    • Nuts (sida lawska la riday haddii uusan xasaasiyad ku lahayn).
    • Subagga sixinka ah iyo hilibka.
La tasho dhakhtar caruureed si loo qorsheeyo hababka badqabka cuntada ee ilmaha.
@Caafimaadka.
 

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

CALAAMADAHA KHATARTA AH EE FAALIIGA.

-
Image
 Faaliggu waa xanuun khatar ku ah badqabka caafimaad ee maskaxda. Faaliggu waxa uu dhacaa marka maskaxdu ay dhiiggu uu ka xidhmo  80%   oo ah in ay xinjir ay xidho , 13%  uu xidid furmo oo maskaxdu wada dhiig ay noqoto. Faaliggy waa xanuun jiitama,saameyn aad u balaadhanna qofka kaga taga sida  in xubnayaasha muhiim ka ah ay shaqada gabaan ,in qofku  uu noqdo qof dhul jiif ah oo ay kusoo degdegaan dhamaan xanuunada khatarta ah sida xinjir xidha wadnaha iyo sanbabada. Todobaad ka hor  inta aanu qofku uu faalig ku dhufan calaamadahan ayuu yeeshaa:-  -  Awood la'aan xubnayaasha ah   -  Kabyuuyo dhinac ah.  - Aragtida qofka oo haydh haydh saarmo. - Qofka oo ay ku adkato in uu socdo. - Diidid iyo qofka isku dheeli tirmi waaya. Calaamadaha qofka marka faaliigu u ku dhaco lagu arko waxa ka mid ah :- - Hadalka qofka oo la fahmi waayo. - Dhinac oo  shaqada gaba lug iy gacan . - Gariir aan kale joogsi lahayn. - Gacan iyo l...
Read more

MAXAA DHAAWICI KARA CAAFIMAADKA KELYAHA.

-
Image
Heerka shaqo ee kelyaha (renal function) waxaa saameyn kara dhowr qodob.  1. Cudurada Kelyaha Chronic Kidney Disease (CKD): Xaalad joogto ah oo sababi karta hoos u dhac ku yimaada shaqada kelyaha. Acute Kidney Injury (AKI): Dhaawac degdeg ah oo kelyaha keena hoos u dhac ku yimaada shaqada. 2. Diabetes Diabetes Mellitus: Heerarka sare ee sonkorta dhiigga waxay dhaawici karaan unugyada kelyaha, sababi kara CKD. 3. Cadaadiska Dhiigga Hypertension: Cadaadiska dhiigga oo sarreeya wuxuu keeni karaa dhaawac kelyaha ah. 4. Cuntada Dhaawacyo Cuntada: Cuntooyinka hodanka ku ah sodium ama protein sare waxay saameyn karaan shaqada kelyaha. 5. Dawooyinka Dawooyinka Nephrotoxic: Dawooyinka sida non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), antibiotics, iyo qaar ka mid ah daawooyinka chemotherapy waxay dhaawici karaan kelyaha. 6. Cudurada Kale Cudurada Autoimmune: Cudurada sida lupus erythematosus systemic (SLE) iyo vasculitis waxay saameyn karaan shaqada kelyaha....
Read more

CARUURTA IYO IRON-TA DHIIGA OO KU YARAATA.

-
Image
Iron ta dhiiga oo yaraataa waxa ay ilmaha ku keentaa samayn,koritaanka oo hoos udhaca,waxa ay ilmaha ku keentaa dhiig la'aan. Iron waa nafaqo taas oo uu ilmuhu uu ubaahan yahay si uu :     - Ukoro.    - Maskax-ahaan horumaro garaadkiisu. Maxay muhiim ugu tahay ilmaha IRON-TU? Iron tu waxa ay ka caawisaa oxygen in ay kadhaqaaqdo sanbabada una gaadho jidhka inta kale. Muruqyada iron waxa ay ka caawisaa in oxygen-ta in ay isticmaalaan sidoo kale ay kaydsadaan , si muruqyadu ay u koraan uweynaadaan. Ilmaha aan IRON ku filan helin waa mid muruqyo aan awood lahayn leh,taas waxa ay ku hogaaminaysaa dhiig la'aan. Xaddi intee oo iron ah ayuu ilmuhu uu u baahan yahay? Ilmuhu waxa uu dhashaa iyada oo iron tu ku kaydsan tahay jidhkiisa.cuntada iyo fiitamiinada uu helayo waxa ay unoqonaysaa shiidaal si uu degdeg ugu koro sidoo kale heerarka da' ahan jidh ahaan u kale gudbo. Age group Recommended amount of iron a day 7 - 12 months 11 mg 1 - 3 years 7 mg 4 - 8 years 10 mg 9 - 13 ye...
Read more