Caafimaadka

   Daryeel joogto ah ,Dhiig fiican oo soo gaadha lugaha, maqaar badqaba,Ka hortaga xanuunada lugaha ee jiitama,badqabka xididada iyo ka hortagga xanuunada lugaha soo gaadha,waa mid wakhti walba ay ubaahan yihiin lugaheenu. Daryeelka lugaha ayaa muhiim u ah caafimaadka guud ee jidhka, sababtoo ah lugaha ayaa ah aasaaska dhaqdhaqaaqa iyo fadhiga jidhka. sababaha ugu muhiimsan ee loo daryeelo lugaha: Wareegga dhiigga:  Lugaha, gaar ahaan muruqyada kubka, waxay u shaqeeyaan sidii "wadnaha labaad" oo kale, iyagoo dhiigga ka soo qaada qaybaha hoose ee jidhka kuna soo celiya wadnaha. Caafimaadka xididdada:  Daryeelka lugaha waxay ka hortagtaa dhaawaca xididdada dhiigga iyo cidhiidhiga, kuwaas oo khatar ku ah wadna xanuunka, gaar ahaan marka la gaaro da'da weyn. Dhaqdhaqaaqa:  Lugaha oo la daryeelo waxay sahlaysaa socodka iyo dhaqdhaqaaqa maalinlaha ah, taas oo lagama maarmaan u ah caafimaadka guud iyo fogaanshaha cayilka. Xakamaynta sonkorowga:  Daryeelka lugaha a...

Da'ahaan marka la eegayo ilmuhu marka uu dhasho ilaa inta uu ka qaan gaadhayo ,waxa uu dhex mushaaxaa wakhti adag oo soo wajaha hab-difaaca jidhkiisa. Xanuunada faafa iyo xanuunada aan faafin waa cadow curyaamiya koritaanka ilmaha. Ilmuhu si uu u sameeyo koritaan jidh ahaan iyo maskax ahaan waxa uu u baahan yahay in qorshe-qoys laga yeesho. Waallidku waa in ayna iska indho tirin badqabka ilmaha iyo daryeelkiisa maskax ahaan iyo jidh ahaan. Qodobada muhiim ka u ah walidka in ilmaha ay ka yeeshaan waxa ka mid ah:- - In waalidku uu qorsheeyo ilmaha nadaafadiisa iyo siduu u bari lahaa inta aas aaska ah. - In waalidku uu qorsheeyo ilmaha qaab cuntooyinkiisa da'da uu jiro ,ilmaha in aan waxwalba lasiin meel walba oo uu joogo. - Cuntooyinka ilmaha in la nidaamiyo xiliyada ay jiraan xanuunada,xiliyada ilmuhu imtixaanada ku jiro iyo xiliyada jimicsiga. - Ilmaha waxbarashadiisa in laga warhayo,laga bilaabo guriga marka uu kabaxayo ilaa dugsiga ,si ilmo nadiif ah,maskax ahaan badqaba diy...

  Dadka la nool xanuunada jiitama (chronic illnesses)  badanaaba waxay u baahan yihiin  protein ka badan  qofka caadiga ah si ay u ilaaliyaan murqaha, u xoojiyaan difaaca jidhka, una dedejiyaan bogsashada unugyada. Xaddiga Protein-ka ee lagu taliyo: Dadka Waaweyn ee Caadiga ah:  Waxay caadiyan u baahan yihiin  0.8 garaam  oo protein ah kiilogaraam kasta oo miisaankooda ah ( ). Dadka la nool Xanuunada Jiitama:  Waxaa badanaa lagula taliyaa inta u dhaxaysa  1.2 ilaa 1.5 garaam  kiilogaraamkii ( ). Tusaale ahaan: Haddii qofku miisaankiisu yahay  , wuxuu u baahan karaa inta u dhaxaysa   ilaa   garaam oo protein ah maalintii. Xaaladaha Gaarka ah (Kelyaha):  Dadka qaba xanuunka kelyaha ee aan weli bilaabin sifaynta (dialysis) ayaa laga yaabaa inay u baahdaan inay  yareeyaan  protein-ka ( ) si aysan kelyaha culays ugu kordhin. Si kastaba ha ahaatee, marka sifayntu bilaabato, baahida protein-ku mar kale ay...