Tallaalka iyo faaiidooyinka caafimaad ee caruurtu ay ka hesho.

-

 





Tallaalku (vaccination) waa mid ka mid ah hababka ugu muhiimsan ee lagu ilaaliyo caafimaadka carruurta. Waxa uu ka hortagaa cudurro halis ah oo hore u sababi jiray dhimasho iyo naafo badan. Halkan waxaa ku yaal faa’iidooyinka ugu waaweyn ee tallaalku u leeyahay ilmaha:

1. Ka hortagga cudurrada halista ah
Tallaalku wuxuu ilmaha ka difaacaa cudurro sida jadeeco, dabaysha (polio), iyo qaaxo, kuwaas oo sababi kara dhibaatooyin culus ama xitaa dhimasho.

2. Xoojinta difaaca jirka
Tallaalku wuxuu barayaa jirka ilmaha sida uu ula dagaallamo jeermiska, isagoo abuuraya difaac dabiici ah oo waara.

3. Ka hortagga faafitaanka cudurrada
Marka carruur badan la tallaalo, cudurradu si fudud uma faafaan bulshada dhexdeeda. Tani waxay ilaalisaa xitaa kuwa aan weli la tallaalin.

4. Yaraynta khatarta dhibaatooyinka mustaqbalka
Cudurro badan oo laga hortagi karo tallaalka waxay keeni karaan dhibaatooyin joogto ah sida naafonimo, maqalka oo luma, ama maskaxda oo dhaawacma.

5. Badbaadinta nolosha ilmaha
Tallaalku wuxuu si weyn u yareeyaa dhimashada carruurta, gaar ahaan meelaha ay cudurradu ku badan yihiin.

6. Dhaqaale ahaan faa’iido leh
Ka hortagga cudurka ayaa ka jaban daaweyntiisa. Tani waxay yareyneysaa kharashaadka caafimaadka ee qoyska.


🗓️ Jadwalka tallaalka carruurta (guud ahaan).

Jadwalku wuu kala duwanaan karaa dalba dal, laakiin inta badan wuxuu u egyahay sidan:

👶 Markuu dhasho (0–2 toddobaad):

  • Tallaalka qaaxo (BCG)
  • Tallaalka cagaarshowga B (Hepatitis B – dose 1)
  • Tallaalka dabaysha (polio) (dose 0)

👶 6 toddobaad:

  • Polio (dose 1)
  • Pentavalent (difaacaya 5 cudur)
  • Pneumococcal (ka hortagga caabuqa sambabada)

👶 10 toddobaad:

  • Polio (dose 2)
  • Pentavalent (dose 2)
  • Pneumococcal (dose 2)

👶 14 toddobaad:

  • Polio (dose 3)
  • Pentavalent (dose 3)
  • Pneumococcal (dose 3)

👶 9 bilood:

  • Tallaalka jadeeco (Measles)

👶 15–18 bilood (dalal qaar):

  • Jadeeco (dose labaad / booster)

👉 Waxaa muhiim ah inaad la xiriirto xarunta caafimaadka ee kuu dhow si aad u hesho jadwalka saxda ah ee dalkaaga.

⚠️ Waxyeellooyinka yar yar ee tallaalka kadib Muujisma.

Inta badan tallaalladu waa ammaan, laakiin waxyeellooyin fudud ayaa dhici kara:

1. Qandho yar

  • Ilmaha wuxuu yeelan karaa qandho khafiif ah maalmo kooban.

2. Xanuun ama barar meesha la muday

  • Gacanta ama lugta meesha laga tallaalay ayaa casaata ama bararta.

3. Ilmo oohin badan ama daal

  • Carruurta qaar way xanaaqaan ama hurdo badan yeeshaan.

4. Rabitaanka cuntada oo yaraada

  • Waxay noqon kartaa mid ku-meel-gaar ah.

👉 Calaamadahan badanaa waxay baaba’aan 1–3 maalmood gudahood.

🚨 Goorma ayaa la tashanaysaa dhakhtar?

Si degdeg ah ula xiriir xarun caafimaad haddii:

  • Qandho aad u sareysa timaado
  • Ilmuhu si aan caadi ahayn u ooyo ama u suuxo
  • Barar aad u weyn ama xanuun daran dhaco.


Ku xidhno xanaanada(MCH) ama Cusbitaalada.
@    Caafimaadka

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

CALAAMADAHA KHATARTA AH EE FAALIIGA.

-
Image
 Faaliggu waa xanuun khatar ku ah badqabka caafimaad ee maskaxda. Faaliggu waxa uu dhacaa marka maskaxdu ay dhiiggu uu ka xidhmo  80%   oo ah in ay xinjir ay xidho , 13%  uu xidid furmo oo maskaxdu wada dhiig ay noqoto. Faaliggy waa xanuun jiitama,saameyn aad u balaadhanna qofka kaga taga sida  in xubnayaasha muhiim ka ah ay shaqada gabaan ,in qofku  uu noqdo qof dhul jiif ah oo ay kusoo degdegaan dhamaan xanuunada khatarta ah sida xinjir xidha wadnaha iyo sanbabada. Todobaad ka hor  inta aanu qofku uu faalig ku dhufan calaamadahan ayuu yeeshaa:-  -  Awood la'aan xubnayaasha ah   -  Kabyuuyo dhinac ah.  - Aragtida qofka oo haydh haydh saarmo. - Qofka oo ay ku adkato in uu socdo. - Diidid iyo qofka isku dheeli tirmi waaya. Calaamadaha qofka marka faaliigu u ku dhaco lagu arko waxa ka mid ah :- - Hadalka qofka oo la fahmi waayo. - Dhinac oo  shaqada gaba lug iy gacan . - Gariir aan kale joogsi lahayn. - Gacan iyo l...
Read more

MAXAA DHAAWICI KARA CAAFIMAADKA KELYAHA.

-
Image
Heerka shaqo ee kelyaha (renal function) waxaa saameyn kara dhowr qodob.  1. Cudurada Kelyaha Chronic Kidney Disease (CKD): Xaalad joogto ah oo sababi karta hoos u dhac ku yimaada shaqada kelyaha. Acute Kidney Injury (AKI): Dhaawac degdeg ah oo kelyaha keena hoos u dhac ku yimaada shaqada. 2. Diabetes Diabetes Mellitus: Heerarka sare ee sonkorta dhiigga waxay dhaawici karaan unugyada kelyaha, sababi kara CKD. 3. Cadaadiska Dhiigga Hypertension: Cadaadiska dhiigga oo sarreeya wuxuu keeni karaa dhaawac kelyaha ah. 4. Cuntada Dhaawacyo Cuntada: Cuntooyinka hodanka ku ah sodium ama protein sare waxay saameyn karaan shaqada kelyaha. 5. Dawooyinka Dawooyinka Nephrotoxic: Dawooyinka sida non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), antibiotics, iyo qaar ka mid ah daawooyinka chemotherapy waxay dhaawici karaan kelyaha. 6. Cudurada Kale Cudurada Autoimmune: Cudurada sida lupus erythematosus systemic (SLE) iyo vasculitis waxay saameyn karaan shaqada kelyaha....
Read more

CARUURTA IYO IRON-TA DHIIGA OO KU YARAATA.

-
Image
Iron ta dhiiga oo yaraataa waxa ay ilmaha ku keentaa samayn,koritaanka oo hoos udhaca,waxa ay ilmaha ku keentaa dhiig la'aan. Iron waa nafaqo taas oo uu ilmuhu uu ubaahan yahay si uu :     - Ukoro.    - Maskax-ahaan horumaro garaadkiisu. Maxay muhiim ugu tahay ilmaha IRON-TU? Iron tu waxa ay ka caawisaa oxygen in ay kadhaqaaqdo sanbabada una gaadho jidhka inta kale. Muruqyada iron waxa ay ka caawisaa in oxygen-ta in ay isticmaalaan sidoo kale ay kaydsadaan , si muruqyadu ay u koraan uweynaadaan. Ilmaha aan IRON ku filan helin waa mid muruqyo aan awood lahayn leh,taas waxa ay ku hogaaminaysaa dhiig la'aan. Xaddi intee oo iron ah ayuu ilmuhu uu u baahan yahay? Ilmuhu waxa uu dhashaa iyada oo iron tu ku kaydsan tahay jidhkiisa.cuntada iyo fiitamiinada uu helayo waxa ay unoqonaysaa shiidaal si uu degdeg ugu koro sidoo kale heerarka da' ahan jidh ahaan u kale gudbo. Age group Recommended amount of iron a day 7 - 12 months 11 mg 1 - 3 years 7 mg 4 - 8 years 10 mg 9 - 13 ye...
Read more