Xidhiidhka ka dhexeeya xanuunka macaanka iyo maqalka.

 

Xidhiidhka ka dhexeeya xanuunka macaanka (diabetes) iyo caafimaadka dhegaha waa mid ku salaysan saamaynta ay sonkortu ku leedahay xididdada dhiigga iyo neerfaha yaryar ee ku dhex jira dhegta.

• Dhaawaca Neerfaha (Neuropathy): Heerarka sonkorta dhiigga ee sarreeya muddo dheer waxay dhaawici karaan neerfaha yaryar ee u xilsaaran maqalka. Marka neerfaha dhegta gudaha ah ay waxyeello gaarto, waxay keeni kartaa in maqalku daciifo ama gebi ahaanba lumo.
• Dhaawaca Xididdada Dhiigga: Macaanku wuxuu daciifiyaa xididdada dhiigga ee yaryar ee dhiigga u qaada dhegta gudaha. Haddii dhegtu aysan helin dhiig ku filan, unugyada maqalku waxay bilaabaan inay dhintaan.
• Caabuqyada Dhegaha: Dadka qaba xanuunka macaanka waxay u nugul yihiin caabuqyada bakteeriyada iyo fungal-ka. Tani waxay kordhin kartaa halista caabuqyada dhegta dibadda (otitis externa), oo mararka qaarkood u beddelmi kara nooc daran oo loo yaqaan "Malignant Otitis Externa."
• Dhibaatada Isu-dheelitirka: Dhegtu waxay door muhiim ah ka ciyaartaa isu-dheelitirka jidhka. Dhaawaca macaanka uu u geysto dhegta gudaha wuxuu keeni karaa dawakhaad iyo in qofku dareemo isku-dheelitir la'aan.
• Maqalka oo yaraada: Daraasado caalami ah ayaa muujiyay in dadka qaba macaanka ay laba laab uga dhow yihiin dadka kale inay la kulmaan maqal yari marka loo eego dadka caadiga ah.

Talooyin:
Haddii aad qabto macaanka, waxaa muhiim ah:

1. Inaad si joogto ah u hubiso heerka sonkorta dhiiggaaga si aad u ilaaliso neerfaha dhegta.
2. Inaad samayso baadhitaan maqal (hearing test) sannadkiiba mar.
3. Haddii aad isku aragto dawakhaad, dhego xanuun, ama maqal yari, fadlan si degdeg ah ula xiriir dhaqtar.

@caafimaadka.net