Heart attack (wadne istaag)!

-

 




Waa maxay Waddne Istaagu?


Waddne istaagu waa xaalad degdeg ah oo ku timaadda marka dhiiggu si fiican u gaari waayo muruqa wadnaha, taasoo keenta dhaawac halis ah  oo ay adagtay soo noqoshadiisu . 

Sababta ugu badan waa xidhitaanka halbowlaha wadnaha oo ay keento dux ( dufan )  ama xinjiro dhiig oo gufeeya.


⚠️ Waxyaabaha Keena

•  Cadaadis dhiig oo sare u kaca (hypertension)

•  Sonkorow dhiiga (diabetes).

•  Sigaar cabid.

•  Cunto dufan badan leh iyo milix badan

•  Jimicsi la’aan.

•  Culayska jidhka (obesity).

•  Stress joogto ah.

•  Dhiig subagowga (high cholesterol)

# wadnne xanuune lagu dhasho oo soo baxa da,da dhexe . 


🌍 Saameynta Caalamka & Geeska Afrika

•  Dunida waxaa sanadkii 2022 ku dhintay 19.8 milyan qof oo wadne xanuun la xiriira.

•  In ka badan 75% dhimashada wadne xanuunka waxay ka dhacdaa dalalka dakhliga hoose iyo dhexe.

•  Geeska Afrika, wadda istaagu waa mid sii kordhaya sababo la xiriira:

•  Kororka sonkorowga iyo cadaadiska dhiigga

•  Cunto aan caafimaad lahayn iyo jimicsi la’aan

•  Daaweyn iyo qalab caafimaad oo xaddidan


🛡️ Ka Hortagga

•  Cunto caafimaad leh: khudaar, miraha, kalluunka, iyo saliidaha dabiiciga ah

•  Jimicsi joogto ah: ugu yaraan 30 daqiiqo maalintii

•  Ka fogaanshaha sigaarka iyo khamriga

•  La socodka cadaadiska dhiigga iyo sonkorta

•  Yareynta stress-ka iyo hurdo kugu filan inaad seexato 


🏥 Daaweynta Marka uu Dhaco

•  Degdeg u wac ambalaas ama u tag xarun caafimaad

•  Daaweynta waxaa ka mid ah:

•  Aspirin si loo yareeyo xinjirowga

•  Nitroglycerin si loo furo halbowlayaasha

•  Daawooyinka cholesterol-ka iyo cadaadiska dhiigga

•  Qalliinka halbowlaha (angioplasty ama stent) haddii ay suurtagal tahay


👥 Talooyin Guud oo Bulshada ah:


# garoomadda ciyaaraha waa in ay yaalaan qalabka ( AED) ee loo isticmaalo waddna istaaaga deg-dega sidoo kalena la baraa habka loo bad baadiyo qofka galla xaalada noocan oo kale ah (CPR)

 

•  Wacyigelin caafimaad: Bar bulshooyinka khatarta iyo calaamadaha waddne istaaga

•  Tababar shaqaalaha caafimaadka: Si loo ogaado loona daweeyo xaaladaha degdegga ah

•  Kor u qaad helitaanka daawooyinka aasaasiga ah sida aspirin iyo beta-blockers

•  Iskaashi NGO iyo hay’adaha caalamiga ah si loo helo qalab iyo tababar.



Nouh Botan

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

CALAAMADAHA KHATARTA AH EE FAALIIGA.

-
Image
 Faaliggu waa xanuun khatar ku ah badqabka caafimaad ee maskaxda. Faaliggu waxa uu dhacaa marka maskaxdu ay dhiiggu uu ka xidhmo  80%   oo ah in ay xinjir ay xidho , 13%  uu xidid furmo oo maskaxdu wada dhiig ay noqoto. Faaliggy waa xanuun jiitama,saameyn aad u balaadhanna qofka kaga taga sida  in xubnayaasha muhiim ka ah ay shaqada gabaan ,in qofku  uu noqdo qof dhul jiif ah oo ay kusoo degdegaan dhamaan xanuunada khatarta ah sida xinjir xidha wadnaha iyo sanbabada. Todobaad ka hor  inta aanu qofku uu faalig ku dhufan calaamadahan ayuu yeeshaa:-  -  Awood la'aan xubnayaasha ah   -  Kabyuuyo dhinac ah.  - Aragtida qofka oo haydh haydh saarmo. - Qofka oo ay ku adkato in uu socdo. - Diidid iyo qofka isku dheeli tirmi waaya. Calaamadaha qofka marka faaliigu u ku dhaco lagu arko waxa ka mid ah :- - Hadalka qofka oo la fahmi waayo. - Dhinac oo  shaqada gaba lug iy gacan . - Gariir aan kale joogsi lahayn. - Gacan iyo l...
Read more

MAXAA DHAAWICI KARA CAAFIMAADKA KELYAHA.

-
Image
Heerka shaqo ee kelyaha (renal function) waxaa saameyn kara dhowr qodob.  1. Cudurada Kelyaha Chronic Kidney Disease (CKD): Xaalad joogto ah oo sababi karta hoos u dhac ku yimaada shaqada kelyaha. Acute Kidney Injury (AKI): Dhaawac degdeg ah oo kelyaha keena hoos u dhac ku yimaada shaqada. 2. Diabetes Diabetes Mellitus: Heerarka sare ee sonkorta dhiigga waxay dhaawici karaan unugyada kelyaha, sababi kara CKD. 3. Cadaadiska Dhiigga Hypertension: Cadaadiska dhiigga oo sarreeya wuxuu keeni karaa dhaawac kelyaha ah. 4. Cuntada Dhaawacyo Cuntada: Cuntooyinka hodanka ku ah sodium ama protein sare waxay saameyn karaan shaqada kelyaha. 5. Dawooyinka Dawooyinka Nephrotoxic: Dawooyinka sida non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), antibiotics, iyo qaar ka mid ah daawooyinka chemotherapy waxay dhaawici karaan kelyaha. 6. Cudurada Kale Cudurada Autoimmune: Cudurada sida lupus erythematosus systemic (SLE) iyo vasculitis waxay saameyn karaan shaqada kelyaha....
Read more

CARUURTA IYO IRON-TA DHIIGA OO KU YARAATA.

-
Image
Iron ta dhiiga oo yaraataa waxa ay ilmaha ku keentaa samayn,koritaanka oo hoos udhaca,waxa ay ilmaha ku keentaa dhiig la'aan. Iron waa nafaqo taas oo uu ilmuhu uu ubaahan yahay si uu :     - Ukoro.    - Maskax-ahaan horumaro garaadkiisu. Maxay muhiim ugu tahay ilmaha IRON-TU? Iron tu waxa ay ka caawisaa oxygen in ay kadhaqaaqdo sanbabada una gaadho jidhka inta kale. Muruqyada iron waxa ay ka caawisaa in oxygen-ta in ay isticmaalaan sidoo kale ay kaydsadaan , si muruqyadu ay u koraan uweynaadaan. Ilmaha aan IRON ku filan helin waa mid muruqyo aan awood lahayn leh,taas waxa ay ku hogaaminaysaa dhiig la'aan. Xaddi intee oo iron ah ayuu ilmuhu uu u baahan yahay? Ilmuhu waxa uu dhashaa iyada oo iron tu ku kaydsan tahay jidhkiisa.cuntada iyo fiitamiinada uu helayo waxa ay unoqonaysaa shiidaal si uu degdeg ugu koro sidoo kale heerarka da' ahan jidh ahaan u kale gudbo. Age group Recommended amount of iron a day 7 - 12 months 11 mg 1 - 3 years 7 mg 4 - 8 years 10 mg 9 - 13 ye...
Read more