WARBIXIN KOOBAN OO KU SAABSAN DHIIKARKA.

-

Dhiig-karku waa xaalad uu dhiiggu si xoog leh ugu socdo xididdada dhiigga, taas oo kordhisa cadaadiska dhiigga (blood pressure).





2) Calaamado ma keeni karaa?

Dad badan calaamad ma dareemaan (waa tan ugu khatarta badan). Mararka qaar waxaa dhici karta:

  • Madax-xanuun.
  • Dawakhaad.
  • Aragga oo dhiba.
  • Neef-qabatin ama wareer.
  • Lalabbo (mararka qaarkood).

3) Maxaa keena?

Waxyaabo keeni kara ama kordhin kara khatarta:

  • Cunto cusbo badan
  • Cayil (dheri/miisaan badan)
  • Jimicsi la’aan
  • Sigaar iyo khamri
  • Cadaadis maskaxeed (stress)
  • Da’ sii kordhaysa
  • Taariikh qoys (family history)
  • Sonkorow iyo kelyaha oo aan sifiican u shaqaynayn.

4) Maxaa khatar u ah?

Haddii dhiig-karka la daaweyn waayo, wuxuu dhaawici karaa:

  • Wadnaha (wadne xanuun, wadne qabad).
  • Maskaxda (stroke).
  • Kelyaha.
  • Indhaha (dhibaato muuqasho).
  • Xididdada dhiigga.

5) Sidee loo ogaadaa?

Waxaa lagu ogaadaa cabir cadaadiska dhiigga (tensimeter). Badanaa waxay u baahan kartaa in la cabbiro maalmo kala duwan si loo xaqiijiyo.



6) Sidee loo xakameeyaa?

  • Yaree cusbada (salt).
  • Cuno caafimaad leh: khudaar, miro, borotiin dufan yar leh.
  • Samee jimicsi joogto ah (tusaale socod).
  • Miisaanka dhimo haddii buuran tahay.
  • Jooji sigaar/khamri.
  • Qaado daawo sida dhakhtarku kuu qoray (haddii la kuu qoray).
  • La soco cadaadiska dhiigga si joogto ah.

Goorta degdeg loo baahan yahay?

Haddii qofku leeyahay cadaadis dhiig oo aad u sarreeya oo la socda:

  • madax-xanuun daran.
  • laab xanuun.
  • neef-qabatin.
  • suuxdin ama curyaan dhinac ka mid ah.
    → waa in si degdeg ah loo raadsadaa daryeel caafimaad.


HADHAYAL DILAAGA QARSOON.
SI DEGDEG AH ULA XIDHIIDH DHAKHTARKAAGA.

@CAAFIMAADKA.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

CALAAMADAHA KHATARTA AH EE FAALIIGA.

-
Image
 Faaliggu waa xanuun khatar ku ah badqabka caafimaad ee maskaxda. Faaliggu waxa uu dhacaa marka maskaxdu ay dhiiggu uu ka xidhmo  80%   oo ah in ay xinjir ay xidho , 13%  uu xidid furmo oo maskaxdu wada dhiig ay noqoto. Faaliggy waa xanuun jiitama,saameyn aad u balaadhanna qofka kaga taga sida  in xubnayaasha muhiim ka ah ay shaqada gabaan ,in qofku  uu noqdo qof dhul jiif ah oo ay kusoo degdegaan dhamaan xanuunada khatarta ah sida xinjir xidha wadnaha iyo sanbabada. Todobaad ka hor  inta aanu qofku uu faalig ku dhufan calaamadahan ayuu yeeshaa:-  -  Awood la'aan xubnayaasha ah   -  Kabyuuyo dhinac ah.  - Aragtida qofka oo haydh haydh saarmo. - Qofka oo ay ku adkato in uu socdo. - Diidid iyo qofka isku dheeli tirmi waaya. Calaamadaha qofka marka faaliigu u ku dhaco lagu arko waxa ka mid ah :- - Hadalka qofka oo la fahmi waayo. - Dhinac oo  shaqada gaba lug iy gacan . - Gariir aan kale joogsi lahayn. - Gacan iyo l...
Read more

MAXAA DHAAWICI KARA CAAFIMAADKA KELYAHA.

-
Image
Heerka shaqo ee kelyaha (renal function) waxaa saameyn kara dhowr qodob.  1. Cudurada Kelyaha Chronic Kidney Disease (CKD): Xaalad joogto ah oo sababi karta hoos u dhac ku yimaada shaqada kelyaha. Acute Kidney Injury (AKI): Dhaawac degdeg ah oo kelyaha keena hoos u dhac ku yimaada shaqada. 2. Diabetes Diabetes Mellitus: Heerarka sare ee sonkorta dhiigga waxay dhaawici karaan unugyada kelyaha, sababi kara CKD. 3. Cadaadiska Dhiigga Hypertension: Cadaadiska dhiigga oo sarreeya wuxuu keeni karaa dhaawac kelyaha ah. 4. Cuntada Dhaawacyo Cuntada: Cuntooyinka hodanka ku ah sodium ama protein sare waxay saameyn karaan shaqada kelyaha. 5. Dawooyinka Dawooyinka Nephrotoxic: Dawooyinka sida non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs), antibiotics, iyo qaar ka mid ah daawooyinka chemotherapy waxay dhaawici karaan kelyaha. 6. Cudurada Kale Cudurada Autoimmune: Cudurada sida lupus erythematosus systemic (SLE) iyo vasculitis waxay saameyn karaan shaqada kelyaha....
Read more

CARUURTA IYO IRON-TA DHIIGA OO KU YARAATA.

-
Image
Iron ta dhiiga oo yaraataa waxa ay ilmaha ku keentaa samayn,koritaanka oo hoos udhaca,waxa ay ilmaha ku keentaa dhiig la'aan. Iron waa nafaqo taas oo uu ilmuhu uu ubaahan yahay si uu :     - Ukoro.    - Maskax-ahaan horumaro garaadkiisu. Maxay muhiim ugu tahay ilmaha IRON-TU? Iron tu waxa ay ka caawisaa oxygen in ay kadhaqaaqdo sanbabada una gaadho jidhka inta kale. Muruqyada iron waxa ay ka caawisaa in oxygen-ta in ay isticmaalaan sidoo kale ay kaydsadaan , si muruqyadu ay u koraan uweynaadaan. Ilmaha aan IRON ku filan helin waa mid muruqyo aan awood lahayn leh,taas waxa ay ku hogaaminaysaa dhiig la'aan. Xaddi intee oo iron ah ayuu ilmuhu uu u baahan yahay? Ilmuhu waxa uu dhashaa iyada oo iron tu ku kaydsan tahay jidhkiisa.cuntada iyo fiitamiinada uu helayo waxa ay unoqonaysaa shiidaal si uu degdeg ugu koro sidoo kale heerarka da' ahan jidh ahaan u kale gudbo. Age group Recommended amount of iron a day 7 - 12 months 11 mg 1 - 3 years 7 mg 4 - 8 years 10 mg 9 - 13 ye...
Read more